تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

[ANAHITA]

گفتگو با فرج ا... سلحشور كارگردان سريال يوسف پيامبر(ع)؛
به قصه قرآن وفادار بوده ايم



* قسمت دوم و پاياني
* مهدي نصيري

در نخستين بخش گفتگو با «فرج ا... سلحشور»، كه روز گذشته به چاپ رسيد، وي مسائلي را در رابطه با مشكلات، برنامه هاي



انجام شده و اهداف گروه در مراحل پيش توليد سريال «يوسف پيامبر(ع)» بيان كرد.
در ادامه اين گفتگو و در بخش پاياني، مسائل فني و ارزيابي كيفيت اين سريال موضوع اصلي بحث ماست كه مي خوانيد.

* منظور من از كاربرد تخيل در يك اثر، اين است كه حلقه هاي مفقوده يا مبهم داستانهاي تاريخي و مذهبي بتوانند به نحو مناسبي در جهت كاركردهاي دراماتيك و هنري اثر و همچنين با دارا بودن تعهد و سنديت مذهبي كامل شوند. آيا نويسنده و كارگردان مذهبي مي تواند چنين كاري انجام دهد؟
** حتماً منظور شما اين است كه حلقه ها را چگونه مي توان پر كرد؟ در اينجا نويسنده است كه بايد حدس بزند از يك پيامبرزاده اي كه آن را مي شناسد، در طول مسير چه حركاتي را بايد حدس بزند و اين پيامبرزاده كه قرار است خودش در آينده پيامبر شود، چه رفتارهايي را ممكن است داشته باشد و چه عاداتي مي تواند از او سر بزند؟ چه معجزات و خيراتي را بايد از چنين كودكي ديد تا او را به درستي معرفي كرد؟ ما بر اساس شواهد قبل و بعد، بايد چنين حلقه مفقوده اي را پيدا كنيم، و تأكيد مي كنم كه اين شواهد درست نقطه مقابل تخيل هستند.




در چنين مواردي بايد براساس سيره اي كه از انبياء(ع) مي شناسيم اقدام كرده و آن حلقه را بيابيم. پيامبران، سيره و اخلاقي دارند كه بايد اين ارتباط محتوايي را برقرار كند. براي مثال اگر بناست در اين حوزه تخيلي هم باشد، يك پيامبر ممكن است در طول اين مسير شاخه شكسته گلي را با نخ ببندد، شايد ترميم شود، اما هرگز نمي رود كه با گل مجسمه بسازد. پس حدسيات فيلم مذهبي هم بايد در چارچوب ديني و مذهبي و اطلاعات قرآني باشد. ممكن است برخي بپرسند كه نويسنده چكاره است و او و تخيلات او چه مي شود؟ اگر كسي خودش را دربست در اختيار دين قرار داد و از خودش سلب موجوديت و منيت كرد، يقين بدانيد كه خداوند اين تواضع را ارج مي گذارد و به او عنايت مي كند و چيزهايي را به قلمش جاري مي كند. اگر دقت شود، خواهيد ديد كه همين چيزها نيز ريشه در همان آيات و روايات دارند.
* اجازه بدهيد گفتگويمان را با بحث در مورد موضوع جلوه هاي ويژه در كارهاي مذهبي ادامه بدهيم. در آثار تاريخي و مذهبي جلوه هاي ويژه چقدر اهميت دارد و چه بخشي از كار را شامل مي شود؟ شما در سريال «يوسف پيامبر» چقدر به اين موضوع توجه داشته ايد؟
** در مجموع مي توان گفت كه تدوين، به نوعي كارگرداني مجدد كار است و تدوينگر با كنار هم قرار دادن پلان ها، چيدن درست پلان ها در كنار همديگر، خرد كردن درست آنها در كنار هم، نيت، حس و هدف كارگردان و نويسنده را شكوفا مي كند. چه كار، تاريخي باشد و چه كار غير تاريخي، فرقي نمي كند !ترديدي نيست كه در هر كاري تدوينگر نيت كارگردان را بهتر به نمايش در مي آورد. اين مسأله جاي خود را دارد و در كار تاريخي نيز همينطور است.
اما جلوه هاي ويژه؛ در كارهاي معنوي و ماورايي و در كارهايي كه ريشه در عالم غيب داشته و فقط محدود به دنياي مادي نيست؛ بالطبع به فضاسازي ماورايي هم نياز داريم. اين فضاسازي معنوي و ذهني بايد با رايانه ساخته شود و طبيعي است كه در اينجا به جلوه هاي ويژه با تعاريفي كه در كل روند فيلم داريم، نياز است.
* به نظر شما، سريال حضرت يوسف(ع) در ميان سريالهاي تاريخي- مذهبي چه جايگاهي دارد؟ البته ممكن است بگوييد اين را بايد كارشناسان و مخاطبان قضاوت كنند؛ ولي شما به عنوان يك كارشناس فيلمهاي مذهبي- تاريخي، بدون اينكه بخواهيم قضاوتي درباره ساير كارهاي صورت گرفته در اين عرصه داشته باشيم، چه نظري راجع به سريال خودتان داريد؟
** شايد مهمترين تفاوت و مشخصه سريال حضرت يوسف(ع) را بتوان در دو وجه خلاصه كرد؛ يكي اينكه ما سعي كرده ايم به قرآن، اهل بيت(ع) و در يك كلام به مذهب وفادار بمانيم. يوسف(ع) تنها قصه اي است كه من به جرأت مي توانم بگويم براساس ديدگاههاي - شيعه كه اسلام ناب است- روايت شده است. ويژگي دوم اين است كه سينماي امروز معمولاً براي جذابيت از يك سري ترفندهاي كليشه اي مرسوم استفاده مي كند. مثل رابطه زن و مرد و درگيريهاي آنچناني و... يا مثل ايجاد صحنه هاي عظيم و رعب آور و يا ايجاد دلهره و وحشت و امثال آن!
اينها چيزهايي است كه در سينماي امروز وجود دارد. در حالي كه در سريال يوسف(ع) هيچكدام آنها را نداريم. ما در «يوسف پيامبر» سعي كرده ايم كه روال عادي يك زندگي را نشان دهيم، حوادث معمول و متداولي كه در خيلي از زندگيهاست در زندگي يوسف(ع) هم هست. ما خواسته ايم ثابت كنيم كه براي جذاب بودن هيچ نيازي به اين ترفندهاي كليشه اي و مرسوم نيست. اگر يك قصه در درون خودش ارزشهايي را داشته باشد و قهرمانان اين قصه حرفي را براي گفتن داشته باشند و زندگي آنها همراه با كشمكش ها و درگيريهايي باشد، خود اين به تنهايي جذاب است.
* در مقايسه با سريال تلويزيوني «مردان آنجلس» چطور؟ البته واضح است كه هر كاري نسبت به كار قبل از خود پيشرفتهايي را خواهد داشت. اما خود شما چطور اين دو تجربه تلويزيوني را در مقايسه با يكديگر مورد ارزيابي قرار مي دهيد؟
** گمان من اين است كه ان شاءا... «يوسف پيامبر» سريال بهتري نسبت به «مردان آنجلس» شده باشد. طبيعي است كه كار بعدي ما بايد از كار اول مان بهتر باشد وگرنه ضرر كرده ايم و بايد به ما خسران زده بگويند. ما سعي مان را كرده ايم كه كارمان از كار قبلي بهتر باشد. در مردان آنجلس تلاش شده بود كه از ترفندهاي امروز سينمايي اندكي بهره گرفته شود، اما در كار فعلي تلاش كرده ايم كه تفاوتهايي وجود داشته باشد. با اين همه فكر مي كنيم كه يوسف(ع) جذابيت خودش را دارد و ان شاءا... به ياري خداوند تأثير خودش را نيز داشته باشد.
* فكر مي كنيد سريال شما از چه زماني روي آنتن برود؟ آيا نام سريال «يوسف پيامبر» خواهد بود؟
** بله، بنا داريم كه اين مجموعه تلويزيوني با نام «يوسف پيامبر» به همين زودي ها از شبكه اول سيما پخش شود.
* گفتگويمان را با كارهاي آينده و برنامه هاي آينده شما به پايان مي بريم. كار بعدي تان چه خواهد بود؟ و اگر صحبت ديگري داريد، در پايان...
** ما در كشور امام زمان(عج) زندگي مي كنيم. اما متأسفانه در اين زمينه هنوز كار چندان مناسبي در عرصه سينما و تلويزيون انجام نداده ايم. دغدغه فعلي من اين است كه كاري را براي «نرجس خاتون» مادر گرامي امام زمان(عج) به انجام برسانم. البته در زمينه فيلمنامه نويسي و تربيت نويسنده هم كلاسي را داير كرده ايم كه هم اينك با حضور برخي جوانان شايق و متدين و استادان مجرب در حال برگزاري است. بنا داريم مشكل كمبود فيلمنامه هاي خوب ديني را از طريق تربيت نسل جديدي از فيلمنامه نويسان جوان و مستعد حل كنيم. ان شاءا...

[Google]

[ANAHITA]

گزارش نشست مطبوعاتي چهارمين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت ؛فقر در آموزش و پژوهش حوزه تئاتر



گروه هنر-نصيري : انجمن تئاتر دفاع مقدس چهارمين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت را با هدف بسترسازي پژوهشي و تحقيقي و به منظور تقويت علمي عرصه آفرينش تئاتر مقاومت برگزار مي كند.
حسين مسافر آستانه، مدير عامل انجمن تئاتر دفاع مقدس، در نشست رسانه اي اين همايش كه با حضور دبير همايش دكتر مهدي حامد سقائيان و اهالي رسانه ها برگزار شد، برنامه ريزيهاي انجام شده در اين انجمن را در حيطه رويكرد تحقيقي و پژوهشي مورد تأكيد قرار داد و ضمن ارائه گزارشي از عملكرد سه دوره پيشين اين همايش در اهواز، ايلام و دانشگاه تهران در مورد همايش چهارم گفت: چهارمين همايش پژوهشي تئاتر مقاومت پس از تجربه دوره هاي قبلي اين بار خيلي جدي تر و پربارتر از دوره هاي پيش برگزار مي شود و مطمئناً دستاوردهاي مفيد و درخوري را در اختيار هنرمندان اين عرصه از هنر قرار خواهد داد.
حسين مسافر آستانه در ادامه صحبتهايش با اشاره به مشكلات موجود در حوزه آموزش و پژوهش اضافه كرد: متأسفانه در عرصه تئاتر مشكلات زيادي در حوزه آموزشي و پژوهشي داريم و اگر هم پژوهشهايي وجود داشته باشد حاصل كار پژوهشگراني است كه خود ساخته وارد اين گستره از فعاليت شده اند. به همين دليل ما تلاش خواهيم كرد كه برنامه هاي آموزشي و پژوهشي مان را به طور منسجم تر و پيوسته تر برگزار كنيم تا حداقل دستاوردهاي اين بخش به نحو مطلوبتري در اختيار فعالان و آفرينشگران اين حوزه قرار گيرند.وي در پاسخ به سؤال خبرنگار قدس در مورد رويكرد اين همايش نسبت به تقويت حوزه هاي پژوهشي و آموزشي در تئاتر، به برگزاري اردوها و گردهمايي هاي پژوهشي، ورك شاپ ها و كارگاه هاي آموزشي اشاره كرد و افزود: متأسفانه بايد قبول كنيم كه در حال حاضر در كشورمان علاقه مند پژوهش كم داريم و در اين زمينه و همچنين در زمينه آموزش دچار فقر شديدي هستيم. حتي آموزش در زمينه پژوهش هم يك حوزه مهم است، به همين دليل هيأت داوران همايش از نخستين مراحل كار و به دليل ايرادات زيادي كه در زمينه ساختار پژوهشي وجود داشت، بحث آموزشي را به ويژه در مورد دانشجويان از همان ابتدا و از مرحله چكيده مقالات جدي گرفتند و موارد متعددي را از نخستين مراحل موارد اشكال را به پژوهشگران جوان متذكر شدند.
دكتر مهدي سقائيان نيز در ادامه اين نشست با اعلام زمان برگزاري همايش در اول خردادماه، سه محور عمده را از رئوس اصلي همايش ذكر كرد و در تشريح آنها گفت: اولين محور بررسي كارنامه هنري تئاتر دفاع مقدس است كه سعي شده در آن فرآيند توليد از خوانش متن تا اجرا با نگاهي آسيب شناسانه مورد توجه قرار گيرد.
دومين محور به ارزيابي نمايشهاي دفاع مقدس مربوط مي شود كه سه حوزه «شخصيت پردازي»، «مفهوم ايثار و شهادت» و «تئاتر جنگ در جهان» را در بر مي گيرد. سومين محور هم شخصيت پردازي و تصوير روابط انساني است.
دبير همايش افزود: حركت جديدي كه امسال در همايش چهارم صورت گرفته اضافه شدن بخش دانشجويي به ساختار اصلي همايش است و مهمترين هدف ما از اين كار تشويق و ترغيب دانشجويان براي انجام كارهاي پژوهشي بوده است و خواسته ايم كه درگيري آنها حتي در يك مقطع كوتاه با پروسه تحقيق بيشتر شود. در اين زمينه براي هر چه بهتر شدن بنيانهاي كار گفتيم كه هر كدام از دانشجويان زير نظر و راهنمايي يكي از استادان دانشگاهي كار تحقيقي شان را انجام بدهند.
دكتر سقائيان ارسال 64 عنوان مقاله در نخستين مرحله از دريافت آثار را به لحاظ آماري مثبت ارزيابي كرد و افزود: از اين ميان 52 عنوان چكيده پذيرفته شد و در مجموع 40 عنوان مقاله تا 15 فروردين براي انجام مراحل داوري ارسال گرديده كه از اين ميان 10 عنوان مقاله به صورت سخنراني در روز سمينار ارائه مي شوند و مقالات برگزيده نيز قطعاً با فاصله كمي از اتمام همايش به چاپ خواهند رسيد.