تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

[HABIB]

قيصر امين پور
دوستان و منتقدان شاعر
سجاد صاحبان زند

قيصر امين پور امسال درگذشت. روزها و هفته هاي بعد، بزرگداشت ها، يادبودها و حرف هاي زيادي درباره اش گفتند. اما هيچ کدام اينها در حد قيصر نبود. او سال هاي آخر عمر کوتاهش را به بيماري و انزواي خودخواسته گذرانده بود، مصاحبه نمي کرد، جايزه يي را نمي پذيرفت و هيچ جايي هم به عنوان مدير حضور نداشت. سال هاي قبل ترش هم اين گونه بود. با اين همه بعد از مرگش تيتر يک روزنامه ها شد. بسياري در موردش نوشتند و بسياري به اظهارنظر درباره اش پرداختند. به حافظه ام که رجوع مي کنم، تصوير گريان دکتر محمدرضا شفيعي کدکني پيش رويم ظاهر مي شود که کمتر از خانه اش خارج مي شود و حرف مي زند. يک بار که به استاد زنگ زدم، آنقدر عصباني بود که گفت؛ «من حضور خارجي ندارم. من نيستم»، اما او در مراسم قيصر امين پور آمد و حتي به اظهارنظر هم پرداخت. خيلي هاي ديگر هم بودند. اما به نظرم همه اينها در حد قيصر نبود. نمي خواهم طبق يک کليشه نخ نما بنويسم که او بزرگ بود و از اهالي امروز هيچ قلمي در وصفش نوشتن نتواند. نه، منظورم اينها نيست. به چيز ديگري فکر مي کنم. به اينکه کمتر کسي به شناخت درست قيصر نائل شد. يکي اش من که بارها در حضورش به هيئت قيصر، درباره اش نوشتم و هميشه به جاي پيچش مو، مو را ديده ام و دريغ. هرچند که همه تلاشم را کرده ام. قيصر امين پور به خوبي شناخته نشد، چه به وسيله دوستانش و چه توسط منتقدانش. از منتقدها چه گله که اگر حرفي مي زدند و اغلب بر پايه هاي بي استدلالي بنا شده بود، اما هميشه قصد پافشاري داشتند و نپذيرفتن گمان درست. مي گفتند قيصر شاعري دولتي است. چه دليلي بر اين حرف شان داشتند؟ آيا او مقام و منصبي دولتي داشت؟ آيا صله يي براي شعرش گرفته بود که به قامت شاعر دولتي ارزنده است و به تن شاعر حقيقي زار مي زند؟ قيصر در همه زندگي اش چه داشت؟ به جز سال هاي دانشجويي که تا 30 سالگي اش را مقيم خوابگاه دانشجويي بود و بعدها هم در يک خانه کوچک چه داشت؟ اينکه به اعتقاداتش تاسي مي جست و شعر مي نوشت، آيا دليلي بود بر دولتي بودن او؟ و حالا چه فرقي مي کند ميان شعري براي دوستي که قطار او را مي برد و مردمي که جلد کهنه شناسنامه شان درد مي کند؟ اين از منتقدانش. اما دوستان قيصر، کساني که عاشقانه هاي او را مدام در خلوت شان زمزمه مي کنند نيز از سوي ديگر همان کردند که منتقدان بي دليل. يکي از دوستان از مرگ شاعر نوشت و بي توجهي کانون نويسندگان ايران. قيصر اين حق را داشت که اين کانون پيام تسليتي برايش بفرستد. با اين توضيح که به گمان من، نشان شاعرانه او بسي بيش از اين بود. استدلال و نتيجه يي که اين دوست به آن رسيده بود نيز درست بود، همان گونه که بسياري صداي روشنفکران را برنمي تابند روشنفکران هم صداهاي بسياري را خفه مي کنند، اگر بتوانند. نکته اما در جاي ديگري است. آيا کانون نويسندگان ايران اکنون حضوري دارد؟ جلسه يي دارد؟ آخرين بيانيه اش چه وقت صادر شده؟ اينهاست که استدلال منتقدان قيصر را رو مي آورد، چرا که به نام بزرگ شاعر «دستور زبان عشق» نقد کردن ديگري، ظلم است به او آن هم به قيصر امين پوري که بد کسي را نمي گفت و بد کسي را نمي خواست. به شاعري که واقعاً شاعر بود و تنها زندگي اش در قالب کلمه هاي شاعرانه اش معنا مي يافت.

[Google]