تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

[HABIB]

جي کي رولينگ
نوک چوبدست جادوگر
حسين شهرابي

جوآن موراي يا تا چند سال قبل جوآن رولينگ مشهور به جي کي رولينگ (متولد 1965)؛ شخصي که کتاب نخستش را از مجموعه هري پاتر خيلي از ناشرها رد کردند و در آخر هم بلومزبري مشروط به اين پذيرفت که او نام کوچکش را با حروف اختصاري بنويسد. حالا او دوازدهمين زن ثروتمند بريتانيا است و در ميان عامه خلايق به جرات يکي از محبوب ترين ها.اگر دو سال قبل از من مي پرسيدند يکي از چهره هاي سال رولينگ است، احتمالاً مخالفت مي کردم و هري پاتر را پيشنهاد مي دادم. اما با چاپ کتاب هفتم مجموعه هري پاتر (انگار که يهوه از کار خلقت هفت روزه فارغ شده باشد و نوبت استراحت رسيده باشد) دور به خانم رولينگ، خالق هري پاتر، رسيد. خانم رولينگ امسال از جايگاه نويسنده کمي پايين آمد و به دنياي تبليغات بازيگران آن ور آب نزديک تر شد؛ انتشار ديرهنگام هري پاتر هفت و در انتظار نگه داشتن مخاطب، ارائه آراي سياسي اش در مورد انتخابات امريکا (نشريه ال پائيس اسپانيا)، شرکت در فعاليت هاي خيريه متعدد از مبارزه با ام اس گرفته تا حمايت از کودکان در اروپاي شرقي و شايد از همه مهم تر اعلام رسمي غريب الاطوار بودن دامبلدور، جادوگر نيک هاگوارتز که حيرت بسياري را برانگيخت و آدم را ياد اخبار فلان بازيگر يا خواننده در مورد بچه دار شدنش يا ازدواج مجددش يا اين جور خبرسازي هاي مخصوص مجله OK، و امثالهم مي انداخت. با اين همه چيزي از تاثيرگذاري او در سال 2007 - 1386- کم نشد. نشريه تايم او را به عنوان يکي از کانديداهاي «شخصيت سال 2007» معرفي کرد؛ آن هم به سبب درونمايه هاي سياسي و اخلاقي آثارش و ميزان تاثير آن بر خوانندگانش. فوربس و ساندي تايمز و نشريات ديگر هم هر کدام به نوعي او را در فهرست هاي مهم خود جاي دادند. در روز نخست توزيع کتابش يازده ميليون نسخه فروش رفت که لقب «سريع الفروش ترين کتاب تاريخ» را به خود اختصاص داد که البته دومين قلم در اين فهرست فروش سريع هم از آن کتاب قبلي خود او بود، ضمن آنکه در اين آمار فروش آمار دانلودهاي غيرقانوني اينترنتي دخيل نشده.گفته اند ميزان فروش مجموع کتاب هاي رولينگ به تمام فروش کتاب مقدس در تاريخ پهلو مي زند؛ هرچند در اين حرف قدري اغراق هم به چشم مي خورد، ولي صرف جرات به چنين اظهارنظري نمايانگر چيست مگر اينکه قدرت مخلوق انسان به قدرت کتابت خالقش پهلو زده؟ حتي اگر رولينگ در مصاحبه هايش بگويد؛ «به خدا اعتقاد دارم، به جادو نه.» معلوم نيست ديگر مادران بزرگ تاريخ تا چه اندازه از تاثيرگذاري فرزندانشان بر تاريخ بشر آگاه بوده اند، اما هر چه باشد رولينگ (که فرزندش هري پاتر است) بر سر رقابت با آن زنان تاريخ ساز ترديد نکرده است. آثار رولينگ کودکان را صرفاً به دنياي خيال نمي برد يا صرفاً آنها را درگير نبرد خير و شر نمي کند. نوعي جهان بيني را پيش پاي نوجوان (يا حتي بزرگسال) مي گذارد، سياست را برايش به تصوير مي کشد، خيال نوجوان را براي رويارويي با مشکلات عظيم آينده آماده مي کند، دنيا را به طرزي احمقانه زيبا نشان نمي دهد. از اين جهات، مجموعه داستان هاي او واقعيت ملموسي است که از نوک چوبدست جادوگري بيرون مي زند. وجه خيالي آثار او بيشتر از آن که در جادو باشد در اين است که چنين مدرسه دلپسندي که خبري از رياضي و انشا و علوم ديگر در آن باشد، بيشتر شبيه جادوست، گمان کنم بخش عظيمي از تاثير رولينگ در شهامت به تصوير کشيدن چنين دنيايي است. اما اگر لازم باشد تنها يک دليل براي گذاشتن نام رولينگ در ميان شخصيت هاي تاثيرگذار سال 1386 بيان کرد (خصوصاً در ايران)، دليل من نوجواني سيزده - چهارده ساله بود که روز رونمايي ترجمه هري پاتر هفت، پنجاه متر از کتابفروشي دورتر آمده بود و روي پله هاي يک بانک چنان محو خواندن کتاب شده بود که حتي نگاهي به ما نکرد که از او عکس مي گرفتيم. تقريباً به آخر کتاب رسيده بود، به هر حال شايد بد نباشد تا سال 1486 صبر کنيم و ببينيم تاريخ چه اندازه رولينگ را در فهرست شخصيت هاي مهم خود نگه خواهد داشت.

[Google]