خانه پژوهشگران ایران

ANAHITA · 10000 Age: 22 Joined: 15 Apr 2008 Posts: 625

تاجيكستان در ترديد بين انتخاب دو خط فارسي و كريلي

با وجود بحث هاي داغ درباره روي آوردن به خط فارسي در تاجيكستان، وزير آموزش اين كشور گفت: ما ضرورتي براي روي آوردن به خط عربي نمي بينيم.
مدتي است كه در تاجيكستان درباره روي آوردن به خط عربي بحث مي شود و زبان شناسان، كارشناسان سياسي و رسانه ها در اين زمينه اظهارنظر مي كنند.
عبدالجبار رحمانوف، وزير آموزش تاجيكستان اعلام كرد: زبان تاجيكي به الفباي كريلي باقي خواهد ماند و ضرورتي براي روي آوردن به خط عربي نمي بينيم.
امامعلي رحمان، رئيس جمهور تاجيكستان نيز پيش از اين اعلام كرده بود اين كشور طي 10 سال آينده به خط عربي روي نخواهد آورد.
با اين حال وزير آموزش تاجيكستان گفت: ايران براي يادگيري خط عربي كتاب هايي را براي مدارس تاجيكستان ارسال مي كند كه دانش آموزان براساس آن ها زبان عربي را ياد مي گيرند.
خط فارسي يا عربي در كشورهاي ايران و افغانستان خط رسمي است و در تاجيكستان تا سال 1928 خط رسمي بود.
تاجيكستان بعد از اين تاريخ به خط لاتين و سپس به خط سيريليك يا كريلي روي آورد. امروزه در تاجيكستان خط فارسي را خط نياكان مي نامند.
ريشه بحث هايي كه در ماه هاي اخير درباره روي آوردن تاجيكي ها به خط فارسي در گرفته به اواخر همان دهه 1920 برمي گردد.
جنبش تغيير الفباي عربي در آغاز قرن 20 در بسياري از كشورهاي شرقي از جمله قفقاز و آسياي ميانه و حتي ايران شدت گرفت.
پس از پيروزي انقلاب سوسياليستي در روسيه، سال 1919 دولت اتحاد جماهير شوروي مصوبه اي را به نام مبارزه براي محو بي سوادي تصويب كرد.
پس از اين تاريخ اكثر جمهوري هاي آسياي ميانه با اجبار به الفباي لاتيني روي آوردند.
روزنامه تاجيكستان سرخ، سال 1933 در گزارشي نوشت: هدف اساسي تغيير الفبا در آن بود كه بين عامه محنت كشان مليت هاي جمهوري سوسياليستي شوروي تاجيكستان كه پيش از اين خط و سواد عربي داشتند يا عموما سواد نداشتند الفباي نو را همچون سلاح پرقوت انقلاب مدني جاري و مستحكم نمايد.
اما هنوز تمام مردم خط لاتين را ياد نگرفته بودند كه دولت شوروي سال 1940 اصلاحات جديد الفباي مردمان آسياي مركزي را به راه انداخت.
اين بار مردم بايد خط سيريليك را مي آموختند تا باسواد شوند و مردم زمان خود خوانده شوند.
مبارزه براي از بين بردن خط فارسي پيامدهاي سنگيني براي ميراث ادبي چند صدساله ادبيات فارسي در تاجيكستان داشت.
با اين حال هنوز هم بسياري از مردم اين كشور با ميراث مكتوب فارسي مأنوس هستند و اين ميراث را در حافظه خود دارند.

Adv · Posted: Wed Apr 16, 2008 10:49 am Post subject: Adv