تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

[مریلا مفتح]

گزارش قدس از بالا رفتن حجم سفر و پايين بودن خدمات رفاهي ؛
نوروز امسال هم امكانات به سفر رفته بود



* مريم زنگنه

درست در آخرين روزهاي تعطيلات نوروزي سال 1387 سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري اعلام كرد كه در نوروز امسال بيش از 70 ميليون نفرسفر در كشور انجام شد.




اين در حالي است كه بسياري از رسانه ها، مردم و مسؤولان 70 ميليون نفر سفر را با 70 ميليون مسافر اشتباه گرفتند و حتي يكي از روزنامه هاي صبح نوشت مگر ايران چقدر جمعيت دارد كه 70 ميليون مسافر داشته است؛ يعني فقط 4 ميليون ايراني در خانه ماندند؟!
البته اين اشتباه بارها و بارها حتي در تلويزيون هم تكرار شد و از سفر 70 ميليون مسافر سخن گفتند. گويا سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري هم قصد تصحيح اين اشتباه را ندارد.
ناگفته نماند كه بعد از سهميه بندي شدن بنزين و اعلام بنزين آزاد و سهميه سفر در ايام نوروز عطش رفتن به سفر براي مردم چند برابر شد و مردمي كه فرصت تابستان امسال را در شوك سهميه بندي بنزين از دست دادند و زمستان سختي را پشت سر گذرانده بودند، ميل رفتن به سفر در آنها چند برابر بود.
آمار نفر سفر اين گونه محاسبه مي شود كه اگر يك خانواده سه نفري از تهران به قصد رفتن به شيراز حركت كنند در طول مسير وارد هر استاني كه بشوند جزو آمار ورودي هاي آن استان محسوب مي شوند و اگر اين خانواده سه نفري از 10 استان عبور كنند 10 بار در آمار مخصوص آن استانها محاسبه مي شوند و روي هم 30 نفر سفر محسوب مي شوند، در حالي كه 3 نفر مسافر بوده اند و رقم 71 ميليون نفر سفر اين گونه به دست آمده است.
معمولاً در طول ايام تعطيلات چندين شهر و استان در كشور شلوغ تر از بقيه هستند؛ شهرهاي شمالي كشور به دليل جذابيتهاي طبيعي، شهرهاي تاريخي همچون اصفهان و شيراز و كرمان و شهرهاي زيارتي مثل مشهد از جمله شهرهايي اند كه بيشترين مسافر را مي پذيرند. اگر چه بنادر جنوبي كشور نيز از چند سال پيش به اين جرگه پيوسته اند و امسال هرمزگان مقام دوم پذيرش مسافر نوروزي را كسب كرد.
اما امسال تقريباً همانند سالهاي قبل - البته كمي پر رنگتر به دليل مسافر بيشتر- مسافران در برخي از اين شهرها دچار سردرگمي ها و تحمل مشقات فراواني شدند؛ به عنوان مثال اگر هر يك از شما حتي يك بار هم به عنوان مسافر به شهرهاي شمالي مراجعه كرده باشيد متوجه امكانات بسيار كم و مشكلات بسيار زياد در آن شهرها مي شويد.
اغلب شهرهاي شمالي از حداقل اماكن اقامتي برخوردارند و آنها تا كنون نتوانسته اند به نسبت حجم مسافر، اماكن اقامتي سرپوشيده با قيمتهاي دولتي در اختيار مسافران قرار دهند. شهرهاي شمالي كشور از جمله شهرهايي هستند كه تقريباً در طول سال در آن بارندگي وجود دارد، بنابراين مردم نمي توانند كنار خيابان چادر بزنند و بخوابند. در اين شهرها بايد مراكز اقامتي سرپوشيده به همراه بازارهاي خريد مايحتاج روزانه مردم اعم از لبنيات، گوشت، نان و... وجود داشته باشد تا مردم مجبور نشوند در خيابانها براي پيدا كردن نانوايي سر در گم شوند و در آخر هم مجبور باشند با چند برابر قيمت نان بسته بندي كپك زده بخرند.
كثيفي بيش از حد در اين شهرها و عدم وجود سرويسهاي بهداشتي، رستوران و غذاخوري هاي مناسب از جمله مشكلات عمده شهرهاي شمالي كشور همچون رامسر، چالوس، لاهيجان و بندر انزلي و... است در اغلب اين شهرها مردم در كنار پاركها چادر مي زنند و يا اگر هوا خوب باشد در اطراف ساحل روي زمين اتراق مي كنند. سرويس بهداشتي بسيار كم و بسيار كثيف است و پمپهاي بنزين هم كه اغلب صفهاي طولاني دارد!

* سفر برويد اگر چه امكانات نيست
با وجود اين، سازمان گردشگري مدام مردم را به سفر تشويق مي كند، در حالي كه متأسفانه شهرداريهاي بسياري از شهرها از داشتن حداقل امكانات رفاهي براي مسافران محرومند و با وجود درآمدهاي فراواني كه از كنار اين سفرها عايد آن شهرها مي شود، هيچ كدام از اين ارقام براي خود مسافران هزينه نمي شود.
در روزهاي نخستين نوروز امسال تلويزيون گزارش تصويري از بالا درباره دو شهر اصفهان و شيراز نشان داد، در اين گزارش صفهاي كيلومتري خودروهايي نشان داده مي شد كه فقط منتظر ورود به اين شهرها بودند و هر كدام چندين ساعت پشت وروديهاي اين شهر از جمله دروازه قرآن شيراز منتظر شدند.
در كنار اين شلوغي ها البته برخي از افراد هم سودهاي بسيار كلاني به جيب زدند، قيمتهاي كنترل نشده و بدون نظارت، گرانيهاي بيش از پيش را براي مسافران به همراه داشت.
يكي از گردشگران كه از استانهاي جنوبي كشور به مازندران سفر كرده است، مي گويد: قيمتها در شهرهاي شمالي بسيار بالا و كنترل نشده است، گويا هيچ ناظر و بازرسي براي رسيدگي به آن وجود ندارد؛ به عنوان مثال هر فردي انتظار دارد كه در شهرهاي شمالي حداقل ماهي كه بدون واسطه عرضه مي شود قيمت مناسبي داشته باشد، اما گاهي شاهد بوديم كه قيمت ماهي از تهران هم گرانتر است.
مردم اين شهرها وقتي متوجه مي شوند كه مسافر هستي بدون توجه به قيمت اصلي يك كالا به هر قيمتي كه مي خواهند كالاهاي خود را عرضه مي كنند.
يك مسافر تهراني هم كه به شهرهاي شمالي سفر كرده است، از نداشتن استراحتگاه هاي مناسب و كثيف بودن ساحل دريا و گراني كالاها مي گويد.
* تعطيل و تشويق
اما اكنون و با پايان يافتن تعطيلات هنوز بحث سفرهاي نوروزي و مشكلاتي كه مردم با آن مواجه بودند، داغ است. قطعاً صداي مردم و شكايتهاي آنها از كمبودها توسط رسانه ها به گوش مسؤولان هم رسيده است، به طوري كه ستاد تسهيلات سفرهاي كشور پس از نوروز اعلام كرد: به دنبال اجراي طرح نوروزي نظارت بر تأسيسات و مؤسسات گردشگري، 43 مركز تعطيل شد.
به گزارش مهر، بنا بر اطلاعات رسيده از 30 استان كشور طي ايام نوروز يك هزار و 430 مورد بازديد و بازرسي از تأسيسات و مؤسسات گردشگري انجام شده كه از اين ميان هزار و 188 مركز تذكر، 315 مركز اخطار و 311 مركز نيز تشويق دريافت كردند، البته 43 مركز متخلف هم تعطيل شدند.
* سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري كار ستادي مي كند
امير رضا خادم، نماينده مجلس هفتم و رئيس كميته گردشگري كميسيون فرهنگي در اين خصوص به خبرنگار ما چنين مي گويد: ما درخصوص تعداد سفر و اغراق آن پيشداوري نمي كنيم، اما حداقل بايد يك پرسش منطقي در اين خصوص مطرح شود و سازمان گردشگري هم بايد يك پاسخ منطقي و كارشناسي داشته باشد؛ اينكه عدد 71 ميليون چگونه برآورد شده است؟
وقتي سازمان هواپيمايي كشور عنوان مي كند يك ميليون مراجعه داشته است، قطار يك ميليون و 400 مسافر را جا به جا كرده است و اگر اتوبوسها و كل خودروهاي سطح كشور را كه حدود 7 ميليون است، حساب كنيم، اين عدد چگونه به دست آمده است؟
وي مي افزايد: اما رشد گردشگري امسال برآمده از برنامه ريزيهاي اصولي و مناسب ما نيست. سازمان گردشگري و ميراث فرهنگي يك سازمان ستادي است. راهها، بهداشت، نيروي انتظامي و امنيت و... كه جزو ملزومات يك سفر است بايد با هماهنگي و كار ستادي سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري و اجرا توسط ساير دستگاه ها براي مسافر تأمين شود. به همين دليل شايد درخصوص كمبودها خيلي اين سازمان مقصر نباشد و ما تا رسيدن به ايده آل و حد استاندارد فاصله قابل توجهي داريم.
وي درخصوص كارتهاي سفر كه از طريق اين سازمان قول داده شد، مي گويد: طي دو يا سه نوبت اين سازمان اعلام كرد كه كارت سفر ارزان قيمت آماده است، اما بايد كار كارشناسي صورت بگيرد كه آيا كارتهايي كه توزيع شد كارآيي داشته يا خير؟ آخرين بار هم شب عيد اين موضوع مطرح شد و بايد پيگيري شود كه اين كارتها چقدر كارايي داشته است؟!

[Google]