تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

سپيده · همیار Joined: 15 Apr 2008 Posts: 91

مداد را زود رها نكنيم

هفته گذشته بود كه در خبر شامگاهي يكي از شبكه هاي سراسري، از مدرسه اي گزارش مي دادند كه دانش آموزان آنجا، به ميمنت كنار گذاشتن مداد و آغاز نوشتن شان با خودكار، جشن گرفته بودند و چه هلهله ها كه نمي كردند. تصاوير گزارش را كه ديدم، به ياد بچه گي هاي خودم افتادم كه توي مدرسه، با ديدن محصل هاي ششم ابتدايي قديم، آرزو مي كردم؛ هرچه زودتر بزرگ بشوم و مثل آنها با خودكار بنويسم. چرخ روزگار چرخيد و چرخيد تا اين كه ما هم بزرگ شديم و يك روز مدادمان را كنار گذاشتيم و به آرزوي خودمان رسيديم. حالا ديگر به بركت خودكار لغزنده احساس مي كرديم كه هم بزرگ شده ايم و هم صاحب سواد. يكي دو سال بعد از اين ماجرا، هر وقت كه چشم پدر خدابيامرزم به درس و مشقم مي افتاد و خطم را مي ديد، با حسرت مي گفت: «پسرجان! براي نوشتن با خودكار، خيلي عجله كرده اي. كاش چند سال ديگر هم با همان مداد سوسمار نشان مي نوشتي، تا خطت مثل خرچنگ و قورباغه، روي كاغذ راه نمي رفت» خدا بيامرز اين ها را مي گفت ولي كي بود كه گوش به حرفش بدهد؟! خودش شش كلاس قديم سواد داشت و هر وقت نامه اي يا چيزي مي نوشت، آدم از تماشاي خطش حظ مي كرد. بعضي وقت ها از دوره محصلي اش برايمان تعريف مي كرد و مي گفت: «هيچ كس حق نداشت با خودكار بنويسد. اولا آن زمان خبري از خودكارهاي امروزي نبود و اگر قلم نويسي هم بود، مخصوص كاتبان و ميرزا بنويس هاي مجرب بود.» راستش حق با پدرمان بود. آخر ولعي كه ما براي برداشتن خودكار داشتيم، مثل چيدن ميوه خام از درخت بود. هنوز دست خطمان روان و زيبا نشده، مداد نازنين را دور انداختيم و خودكار فريبنده را برداشتيم كه بگوييم؛ بله... ما ديگر بزرگ و باسواد شده ايم. و اين خودكار كذايي هم هر جا كه خودش مي خواست، دستمان را روي كاغذ مي لغزاند و مي برد، نه آن جوري كه معلم خطمان مي گفت. كاش آن سال ها معلم عزيزمان با توپ و تشر هم كه بود، جلوي هوس بچه گانه ما را مي گرفت و نمي گذاشت به اين زودي، دست به طرف خودكار دراز كنيم. اما نه معلم نه ناظم و نه هيچ كس ديگر، چيزي از آفت كنار گذاشتن زودهنگام مداد به ما نگفت و ما به قول شاعر: غوره نشده، مويز گشتيم! و نتيجه اين شد كه بعدها براي هر كس كه نامه مي نوشتيم، مجبور بوديم خودمان هم همراه نامه برويم و دست خط مباركمان را براي طرف بخوانيم. يا موقع امتحان چه نمره هايي كه آقاي معلم، به خاطر بدخطي از ما كم نمي كرد و تا مدت ها مورد ملامت مان قرارنمي داد؟ يادم نيست، ولي به احتمال قريب به يقين بچه هايي كه در آن گزارش تلويزيوني جشن خودكار گرفته بودند، دانش آموز ابتدايي بودند و تازه رفته بودند به دوره راهنمايي. كاش يكي بود و عاقبت خط كساني را كه با عجله مدادشان را زمين گذاشته و با خودكار نوشته اند، مي گفت و بعد هم مي گفت: «كسي با خودكار مخالف نيست بچه ها! اما مداد به شما كمك مي كند تا خط و ربطتان را روي كاغذ كنترل كنيد و، واژه هاي قشنگ فارسي را، كج و كوله ننويسيد.»
از ما گفتن بود، خود دانيد!
منصور ايماني

آنجا كه نيازي به حبس نيست بررسي صدور حكم زندان براي جرايم مختلف

سيروس تحتاني نژاد كارشناس حقوق
اشاره: براساس گزارش مركز بين المللي مطالعات زندان International center for prison studies كشور ايران در ميان كشورهاي جهان با داشتن 191 نفر زنداني در هر 100 هزار نفر جمعيت در رتبأ 35 جهان قرار گرفته است. همچنين با نگاهي به آمارهاي داخلي ورودي ساليانه افراد به زندان بيش از نيم ميليون نفر و موجودي زندانيان حدود 015 هزار نفر است.
راهبرد زندان زدايي و كاهش استفاده از مجازات حبس به عنوان يك سياست محوري قوه قضائيه اعلام شد و در اين راستا اقدامات گسترده اي در سطح دستگاه قضايي كشورمان صورت گرفت. پيگيري ها و اقداماتي همچون اصلاح برخي از قوانين (بعنوان نمونه قانون چك) استفاده از مجازات هاي جايگزين، اعطاي مرخصي و اشتغال بكار زندانيان جرائم غيرعمد به منظور اخذ رضايت شكات، اطلاع رساني، فرهنگ سازي و سخنراني هاي مسئولين ارشد قوه قضائيه و برگزاري همايش هاي متعدد در سطوح داخلي و بين المللي در اين زمينه باعث كنترل و توقف و حتي كاهش جمعيت كيفري زندانها شد.
ولي واقعيت آن است كه به رغم تلاشها و اقدامات مؤثري كه صورت گرفته است باز هم آمار ورودي زندانيان بالاست و لازم است با اتخاذ تدابير صحيح و مناسب گامهاي مؤثري در اين زمينه برداشته شود. البته ناگفته پيداست كه اين امر نياز به عزم ملي دارد و بدون همكاري ساير دستگاهها و قواي مملكت امكان پذير نخواهد بود. زيرا لازم است قوه مقننه با اصلاح و تصويب قوانين، اختصاص بودجه و غيره و قوه مجريه با رفع مشكلات، كاهش فقر، ايجاد اشتغال، تهيه اماكن تفريحي، ورزشي و سرگرمي براي جوانان قوه قضائيه را در اين امر خطير ياري رساند.
مضرات حبس، فوايد آزادي
با عنايت به اينكه در دين مبين اسلام مجازات زندان در موارد بسيار محدود مي باشد و مختص افراد شرور و كساني است كه آبرو و ناموس جامعه را تهديد و به آن تجاوز نمايند يا امنيت و اقتدار نظام اسلامي را به خطر بياندازند، لذا اين مجازات به هيچ وجه براي كساني كه تخلف هاي كوچك انجام داده اند يا مرتكب جرايم غيرعمد باشند مناسب نيست زيرا زندان علاوه بر اينكه بار سنگين اقتصادي بر دوش جامعه تحميل مي كند، اثرات سوء و منفي بسياري بر خانواده هاي آنها و بطور كلي اجتماع بر جاي مي گذارد كه كاهش مجازات حبس مي تواند فوايدي همچون كاهش طلاق در سطح جامعه، توسط روابط خانوادگي و كاهش انحرافات اخلاقي، تقويت هنجارهاي اجتماعي و تضعيف فرهنگ بزهكاري، جلوگيري از شيوع بيماريهايي همچون ايدز، هپاتيت، سل و غيره كه در بين زندانيان رايج است، جلوگيري از كسب مهارتهاي مخرب افراد سابقه دار، جلوگيري از فقر و بي خانماني و اعتياد داشته باشد.
راهكارهاي كاهش زندانيان
1- بازنگري در قوانين موجود و انجام اصلاحات لازم و كاهش عناوين مجرمانه.
2- جايگزين كردن جزاي نقدي و غيره به جاي حبس هاي كوتاه مدت به استناد مادأ 22 قانون مجازات اسلامي.
3- استفاده از آزادي مشروط به استناد مادأ 83 قانون مجازات اسلامي براي زندانيان واجدشرايط.
4- اعمال سريع مادأ 772 قانون آيين دادرسي كيفري در خصوص محكوميني كه موفق به اخذ رضايت شاكي خصوصي شوند.
5- تسريع در رسيدگي و صدور حكم اعسار براي زندانيان مفلس و معسر از پرداخت.
6- اشتغال بكار و حرفه آموزي زندانيان در مراكز حرفه آموزي و اشتغال يا مؤسسات صنعتي، كشاورزي و خدماتي خارج از زندان پس از آزمايشهاي لازم و تشخيص استعداد و ذوق و تخصص آنها.
7- اعطاي مرخصي به زندانيان خصوصاً اعمال مادأ 122 آيين نامه سازمان زندانها و اقدامات تأميني و تربيتي.
8- استفاده از مادأ 3 قانون مجازات جرايم نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي كه به دادگاه هاي نظامي اجازه داده است كه مجازات حبس را باتوجه به مراتب جرم، امكانات خاطي و كيفيات مخففه به مجازات تعزيري تبديل كنند.
9- تقسيط جزاي نقدي محكومين به پرداخت جريمه.
01- تقويت ستادهاي مردمي رسيدگي به امور ديه مستقر در استانها و افزايش اعتبارات آنها.
11- تقويت مراكز مراقبت پس از خروج زندانيان خصوصاً در زمينه اطفال بزهكار.
21- تقويت انجمن هاي حمايت از زندانيان.
31- توسعه و تقويت و فعال نمودن شوراهاي حل اختلاف، نهادهاي قضايي حكميت و معاضدت قضايي.
41- معرفي و پيشنهاد زندانيان واجد شرايط به كميسيون هاي عفو و بخشودگي، تا در مناسبت هاي مختلف از طريق اداره كل عفو و بخشودگي قوه قضائيه، مورد بخشش واقع شوند.
51- با عنايت به اينكه حدود 05درصد از جمعيت ورودي زندان هاي كشور كمتر از يكماه و با قرار كفالت در زندان بسر مي برند توصيه مي شود قبل از انتقال اينگونه افراد به زندان ها مهلت لازم جهت معرفي كفيل به متهم از سوي قضات داده شود.
61- تقويت واحدهاي مددكاري و مشاوره به منظور مبارزه با بحرانهاي فردي و خانوادگي مددجويان كمك به تحكيم مباني خانوادگي زنداني و مذاكره و مشاوره با شكات جهت اخذ رضايت و ايجاد ارتباط با مراجع قضايي در جهت استيفاي حقوق قانوني مورد تقاضاي زندانيان.
71- تأكيد بر اقدامات فرهنگي و تربيتي و آموزشي در زندان ها در قالب محورهاي مذهب درماني، هنر درماني، ورزش درماني باتوجه به اينكه قطعاً محكومي كه تحت تأثير فرآيندهاي اصلاحي و تربيتي درون زندان پيرامون ترميم كاستي هاي تربيتي و اجتماعي وي اقدام شده باشد عمداً مرتكب بزه نخواهد شد.
81- تشكيل دفاتر پيگيري امور زندانيان در كليه حوزه هاي قضايي در راستاي اجراي دستورالعمل شماره
24951.1.81- 81.8.23 رياست محترم قوه قضائيه و سركشي و حضور به موقع مقامات قضايي علي الخصوص قضات ناظر زندان، دادستانها، دادياران اجراي احكام در زندان و استماع مسايل و مشكلات زندان و زندانيان و تلاش در رفع آنها.
91- جلوگيري از ورود معتادان به زندان (البته بايد دقت لازم در تفكيك معتادان و خريد و فروش كنندگان موادمخدر به عمل آيد)
02- محدوديت در مواردي كه منتهي به قرار بازداشت موقت مي شود و همچنين خودداري از صدور وثيقه هاي سنگين جز در مواردي كه لازم و ضروري باشد.
زندان نه؛ اما...
همانطوري كه در مقدمه اشاره شد تلاش در راستاي كاهش آمار زندانيان وظيفه همه آحاد جامعه است و همه دستگاه ها و نهادهاي قضايي، اجرايي و قانونگذاري بايد به اين مهم توجه نموده و در رفع اين بحران تلاش نمايند. ذكر اين نكته نيز ضروري است كه كاهش جمعيت زندانيان به اين معني نيست كه دستگاههاي قضايي و امنيتي و انتظامي در راه مبارزه با مجرمان و كسانيكه امنيت جامعه را تهديد مي كنند كوتاهي نمايند بلكه به اين مفهوم است كه تلاش كنيم اولا با تعليم و تربيت و آموزش صحيح از ميزان جرايم كاسته شود ثانياً ميان مجرمان عمدي و بزهكاران و تبهكاران خطرناك با مجرمان جرايم غيرعمد تفاوت قايل شويم و ثالثاً به هنگام تعيين مجازات مجرمان از مجازات هاي اسلامي استفاده كرده و همه جوانب و مسايل اجتماعي اقتصادي و فرهنگي را در نظر بگيريم.
لذا شايسته است با برگزاري همايش هاي مختلف و استفاده از نظرات استادان، دانشمندان، روان شناسان و جامعه شناسان بهترين راهكارهاي ممكن را انتخاب و عملي كنيم.

Google · Posted: Sat May 10, 2008 3:13 pm Post subject: Adv