تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

HABIB · 100000 Joined: 15 Apr 2008 Posts: 530

اکبر رادي
چهره پنهان مرگ
فرزانه ميرعليشاهي

مرگ هميشه خود را مثل لحظه يي قطعي و انکارناشدني ثبت مي کند. مثل پديدار شدن يکباره و بي مقدمه. در شکل نمايشي مرگ، بازيگران با لرزشي در لحظه احتضار به نشانه شهود و آگاهي ديرياب و مرموز تصويرش مي کنند. اما آيا مي توان در پديدار شدن قطعي آن ترديد کرد؟ مي توانيم لکه خون مردگي کوچکي را که نمايشنامه نويس در روزهاي اسفندماه 85 در کف دستش ديد اولين نشانه مرگ بدانيم؟ مگر نه آنکه نمايشنامه نويس به درامي معتقد بود که جزييات کوچکش مثل لغزشي ناديدني به فاجعه اندوهبار پاياني مي انجامد. آيا مرگ مي خواست جلوه فروشي کند ؟ نزديکانش اصرار مي کنند که اين نشانه کوچک و مبهم را به پزشک نشان دهد. پزشک مثل منجمان کهن که به آسمان چشم مي دوختند تا پيوند وضعيت سحابي و ستارگان را با تقدير دريابند، به دستان نمايشنامه نويس ( شايد آسمان ) خيره مي شود و لکه کوچک، روشن و شوم را بازمي شناسد. مرگ آغاز شد و بي مهار پيش مي رود. مرگ دوباره صحنه را آرام مي کند. نمايشنامه نويس بيماري مهلک را پنهان مي کند. اهل محافل و مجامع هم نيست که غيبتش به چشم بيايد. نامه يي مي نويسد و از تعدد جايزه هايي که به نامش به راه انداخته اند، شکوه مي کند. مي نويسد انگار بوي حلواي من به مشام شان رسيده که اينقدر از من تقدير و تجليل مي کنند. صحنه تاريک است و بازيگران شبح وار مرگ در ظلمات مشغول چيدن پرده آخرند. تماشاگران اما صحنه را فراموش کرده اند. بعد شعاع نوري بر صحنه مي تابد. اکبر رادي نمايشنامه نويس براي سالروز بهرام بيضايي نامه يي مي نويسد.«در اين عهد بي خصلت بي هويت بي معني، تو پا سوخته بيرون صحنه مانده، در جست وجوي معني تئاتر، جام خضر زمانه يي و زهي ما که معني تئاتر را در ژرفه هاي درون و آن تشعشع اسطوره هاي شورانگيز تو بازجسته ايم. پس من لوح «مرد فصل ها»ي صحنه ايران را به لفظ و نمادين به تو تقديم مي کنم تا حريم «بقعه» ما را به شعله ايمان و مهر منور کني، و به روح صحنه ما رستگاري جاودانه ببخشي.» به نقطه عطف پاياني رسيده ايم. مرگ ماهرانه خود را از ديدرس ما پنهان کرده.در روز وقوع هولناک اش که همزمان است با تولد ديگري (بيضايي) سيماچه جشن بر چهره دارد اما سخت سرگرم کار خويش است. پشت پرده يي ايستاده تا وقتش برسد. تقدير در کار خويش است. اما هيچ کس به او اشاره نمي کند. صحنه سرشار از سرور است. تماشاگران دوباره هوشيار شده اند و مشعوف به دسته پايکوبان روي صحنه نگاه مي کنند. هيچ کس نمي فهمد که مرگ در هيئتي تازه از کنار رديف تماشاگران مي گذرد و وارد صحنه مي شود جز نمايشنامه نويس که خوب مي داند هر حرکت جزيي در نمايشنامه ناگزير در مسير حادثه فرجامين است. صحنه دوباره تاريک مي شود. اما از جايي نامعلوم و خارج از صحنه صداي گلوله يا شيون شنيده نمي شود. سکوتي است که تا ابديت پيش مي رود، انگار همه مان در آن لکه کوچک غرق مي شويم.

اکبر رادي در بامداد روز پنجم دي در بيمارستان پارس تهران بر اثر سرطان استخوان درگذشت. او که در رشته علوم اجتماعي در دانشگاه تهران تحصيل کرده بود اولين نمايشنامه خود را در سال 1338 به نام « روزنه آبي » نوشت. از ديگر آثار او مي توان از نمايشنامه «مرگ در پاييز»، مجموعه داستان «جاده» 1349، «ارثيه ايراني» 1347، «افول»1343، «صيادان»، «لبخند باشکوه آقاي گيل»، «در مه بخوان»، «آهسته با گل سرخ»، «منجي در صبح نمناک»، «هاملت با سالاد فصل»، «آميز قلمدون»، «شب روي سنگ فرش خيس»، «آهنگ هاي شکلاتي» و «پايين گذر سقاخانه» نام برد.

Google · Posted: Mon May 05, 2008 12:09 am Post subject: Adv