تالارهای گفتگوی انجمن دانش پژوهان ایران

مریلا مفتح · همدم Joined: 10 Apr 2008 Posts: 131

ضرورتهاي نظري سال جديد

سپهر نيك گوهر
سال 1387 با چندين رخداد مهم در عرصه نظر آغاز شد. يكي از اين رخدادها، توهيني بود كه يك فيلمساز و نماينده افراطي هلندي به مباني و اصول اسلامي روا داشت. اين رخداد با واكنشهاي بسياري مواجه شد و حتي سياستمداران و نخبگان غربي هم نسبت بدان واكنش نشان دادند. از سوي ديگر، سال جديد از سوي مقام معظم رهبري به عنوان «سال نوآوري و شكوفايي» نامگذاري شد. اين دو رخداد هر دو نياز به كار نظري بسيار دارند. از سويي، لازم است به دنبال راههايي باشيم كه انديشه هاي اصيل و ناب اسلامي را به مغرب زمينيان نشان دهيم و جلو سوء تفاهمهاي بيشتر را بگيريم. از سوي ديگر، مفاهيمي چون «نوآوري»، «شكوفايي»، «پيشرفت»، «توسعه» و «ترقي» هم به كار تئوريك بسيار نياز دارند. اين مفاهيم با بسياري از عرصه هاي جامعه ما در ارتباطند. هم به مباحث اقتصادي و اجتماعي مربوطند و هم به مضامين فرهنگي و علمي پيوند مي خورند. به همين دليل، ضرورت توجه به كار نظري در اين زمينه احساس مي شود.بايد توجه داشت، مهمترين پرسش نظري، ديني و فرهنگي زمانه ما، نسبت اسلام و غرب است. بسياري از تحليلگران و نظريه پردازان به درستي اشاره كرده اند كه راه حل برون رفت جهان ما از مشكلات فراواني كه در آن قرار دارد، آن است كه راه حلي براي رابطه اسلام و غرب بجوييم. در اين ارتباط، سخنهاي زيادي گفته شده، اما اين پرسش را بايد در اين سال هم بسيار جدي گرفت.
از سوي ديگر، پرسشهاي مهمي در مورد نسبت سنت و تجدد در ديار ما از چند دهه قبل به اين سو مطرح بوده كه نياز براي تأمل بيشتر در مورد آنها حس مي شود. از مهمترين اين موضوعات، بحث «نسبت علم و دين» است. اين پرسش كه رويه ديگر آن بحث «علم ديني» است، بايد بسيار مورد توجه و تأمل قرار گيرد. به يك معنا مي توان بزرگترين نماد نسبت سنت و تجدد را نسبت علم و دين دانست و هر موضوعي كه ما در اين زمينه اتخاذ كنيم، اثر خود را بر بحث نسبت سنت و تجدد نيز خواهد گذاشت. يادآوري كنيم كه اين پرسشها، پرسشهاي دايمي ما در اين چند دهه بوده اند و نمي توان صرفاً آنها را پرسشهاي يك سال خاص به شمار آورد. با اين همه، مي توان رويه هايي از آن را كه به حوادث و رخدادهاي خاص مربوطند، در نظر گرفت.
به نظر ما، اين نسبت ارتباط نزديك و پيچيده اي حتي با توهينهايي كه در غرب به دين اسلام مي شود، دارد. تا موضع ما نسبت به رابطه سنت و تجدد مشخص نشود، نمي توانيم خط مشي هاي خود را نسبت به شيوه معرفي سنتمان بدانيم و در اين زمينه دستمان بسته خواهد ماند. همه اين پيش فرضها و مقدمات، ما را بدين نقطه مي رسانند كه اذعان كنيم، نسبت اسلام و غرب و تأمل بر آن، مهمترين پرسش و ضرورت اين سال است

Google · Posted: Sat Apr 12, 2008 9:35 am Post subject: Adv